Rhabdomyolysis syndrome

به دنبال له شدگی و کوفتگی وسیع بافت نرم ، مقادیر زیادی میوگلوبین وارد گردش خون می گردد . این ماده که از سلول های عضلانی آسیب دیده آزاد می شود ، یک نفروتوکسین اندوژن محسوب شده ، یک سوم مبتلایان را دچار نارسایی حاد کلیوی می کند . مهمترین علائم تشخیصی برای این سندروم عبارتند از :

سندروم رابدومیولیز می توان با هیدراسیون سریع مصدوم از همان ساعات اولیه بستری مورد پیشگیری قرار داد . هیدراسیون به دو روش قابل اجر است :

در روش اول ، انفوزیون نرمال سالین به میزان 300 ml/h آغاز می گردد . این کار همراه با کنترل دقیق جذب و دفع یک ساعته مایعات می باشد . باید توجه داشته باشید که برون ده ادراری نیز باید در حد 300 ml/h حفظ گردد . بدین منظور از تجویز وریدی فورسماید 120 – 40 mg استفاده می شود . به منظور پیشگیری از بروز نارسایی حاد قلبی و ادم ریه ، سمع صداهای ریوی از نظر وجود رال مرطوب و پیشرفت آن ، بخصوص در سالمندان ضروری است .

در روش دوم ، علاوه بر هیدراسیون تهاجمی ، قلیایی کردن ادرار نیز مد نظر قرار می گیرد . زیرا میوگلوبین در محیط قلیایی امکان رسوب در بافت کلیوی را ندارد . بدین منظور 100 – 50 mEq محلول بیکربنات سدیم را به 1000ml دکستروز 5% اضافه کرده ، با سرعت 250 ml/h انفوزیون می کنند . در اینجا نیز باید توجه شود که برون ده ادراری در حد 300 ml/h حفظ گردد . بدین منظور از تجویز وریدی فورسماید به میزان 120 – 40 mg بهره گرفته می شود . همچنین گاز های خون شریانی روزانه یا در صورت لزوم کنترل می گردد . هدف از این اقدام درمانی ، حفظ بی کربنات بالاتر از 15 mEQ/L و PH خون بیشتر از 7.2 و PH ادرار بالای 6.5 است . به دلیل حجم زیاد مایعات وریدی تجویز شده ، سمع ریه از نظر بروز علائم نارسایی حاد قلبی و ادم حاد ریه باید مرتبا انجام گردد .

به طور کلی این مصدومین باید تحت مانیتورینگ مداوم قلبی از نظر بروز دیسریتمی های وابسته به اختلالات الکترولیتی از جمله هیپرکالمی قرار گیرند . همچنین پتاسیم و کلسیم سرم باید روزانه کنترل شود . به خاطر داشته باشید که پتاسیم سرم باید در حد کمتر از 6 mEq/L حفظ شود و در صورت افزایش اقدامات درمانی فوری جهت کاهش سطح آن انجام شود . این اقدامات می تواند شامل یکی از موارد زیر باشد :

- افزودن 10 – 5 واحد انسولین رگولار به 5 ml از دکستروز 50% و تزریق وریدی آن

- تزریق 10 ml از گلوکونات کلسیم 10 % به صورت وریدی

- انفوزین 100 – 50 mEq بیکربنات سدیم وریدی

- کلسیم نیز باید در حد 5.2 – 4.8 mg حفظ گردد و از هیپوکلسمی جلوگیری شود .

منبع : کتاب جامع فوریت در پرستاری

تالیف : ملاحت نیک روان مفرد ( عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی )