قسمت اول:

سنگ کلیه و روش های تشخیصی آن

سنگ کلیه
سنگ کلیه ذرات کوچک و سخت که در یک یا هر دو کلیه تشکیل شده و گاهی به داخل حالب ها (لوله های عضلانی باریکی که ادرار را از کلیه ها به مثانه منتقل می کنند) انتقال یابند. سنگ کلیه از نظر اندازه از یک دانه شن تا حدود یک توپ گلف متغیر بوده و ممکن است منفرد یا متعدد باشد. سنگ کلیه معمولاً بزرگسالان بالای ۳۰ سال از هر دو جنس را مبتلا می سازد ولی در مردان شایع تر است .

علایم شایع
- دوره های درد شدید و پیچشی (متناوب ) به فاصله هر چند دقیقه . درد معمولاً ابتدا در ناحیه پشت ، درست پایین دنده ها، ظاهر می گردد. در طی چند ساعت یا چند روز، ناحیه درد از مسیر حرکتی سنگ از حالب به طرف کشاله ران پیروی می کند. با دفع سنگ درد بیمار متوقف می گردد.

سنگ های کلیه، تغذیه،درمان و اقدامات پرستاری

1- درمان دارویی: درمانهای دارویی در سنگ های ادراری بیشتر نقش پیشگیری کننده از ایجاد سنگ های بعدی یا جلوگیری از افزایش اندازه سنگهای فعلی دارند و به جز برخی سنگ های کوچک با جنس های خاص (مثلاً سنگ های اسیداوریکی) اغلب سنگ ها به درمان دارویی جواب نمی دهند و حل یا دفع نمی شوند. به طور کلی، داروها در سنگ های ادراری بیشتر نقش پیشگیری دارند نه نقش درمانی.

داروهای گیاهی نیز در همین گروه قرار می گیرند و برخی از آنها اثر اثبات شده در کاهش سنگ سازی دارند. همچنین در سنگ های حالب کمتر از یک سانتی متر، می توان ابتدا به مدت دو تا چهار هفته درمان دارویی انجام داد و در صورت عدم دفع سنگ، اقدام به سنگ شکنی نمود البته این به شرطی است که تب و عفونت ادراری ایجاد نشود و درد برای بیمار قابل تحمل باشد.

به از کار افتادن یا کاهش عملکرد کلیه به شکل ناگهانی که سبب افزایش میزان سموم دفعی کلیه در خون می شود اطلاق می گردد . این زمان می تواند بین چند ساعت تا چند روز باشد در این حالت اندازه کلیه ها در سونوگرافی و KUB طبیعی می باشد . در حات عادی حدود 25% برونده قلبی را کلیه ها دریافت می کنند که معادل 1100ml/min می باشد که اگر بر اساس پلاسما بیان شود حدود 800ml/min میزان جریان پلاسما در کلیه ها می باشد . از میزان پلاسمایی که وارد کلیه ها می شود ، حدود 20% آن داخل فضای ادراری فیلتره می شود که این حجم از پلاسمای فیلتره شده در هر دقیقه فیلتراسیون گلومرولی(GFR) گفته می شود که حدود 120ml/min می باشد .

کاهش GFR به میزان 60 – 40 % مقدار طبیعی ، تغییر واضحی در فعالیت کلیه ها ایجاد نمی کند ولی وقتی به 40 – 20 % میزان واقعی خود برسد آنگاه ازتمی و نارسایی حاد کلیه به وجود خواهد آمد . نارسایی حاد کلیه در حدود 5% کل بیماران بستری در بخش های داخلی ، جراحی و 30 – 20 % بیماران بستری در بخش های ICU بروز می کند که میزان مرگ و میر آن 70 – 20 % می باشد

اندیکاسیو نها

از جایگذاری سوند ادراری در مردان برای مقاصد تشخیصی و درمانی استفاده میگردد .

مشکل : عفونت مجراي ادراري در زمان بستري شدن در بیمارستان ناشی از سوند ادراري

هدف : پرستار باید قادر باشد هر گونه عفونت ادراري را به موقع تشخیص دهد و از بروز عفونت ادراري پیشگیري کند.

توصیه هاي پرستاري

1- استفاده از کاتتر ادراري را به موارد زیر محدود کنید :

2- اطمینان حاصل کنید که افراد آموزش دیده و منابع و وسایل مورد نیاز جهت گذاشتن کاتتر اداري به روش استریل در دسترس می باشد.

3 - دستور پزشک مبنی بر سونداژ را بررسی کنید.

4 - با بیمار ارتباط برقرار کنید.

5 - دست هاي خود را بشویید . و در صورت یک نفره بودن براي انجام این کار قبل از پوشیدن دستکش وسایل استریل را آماده کنید.

6 - کاتتر ادراري را فقط زمانی بگذارید که ضرورت داشته باشد

• آموزش به بیمار
  

" نکات مهم و کاربردی برای دیالیزی ها "

وقتی کلیه ها به هر دلیلی توانایی کار خود را از دست می دهند و از کار می افتند دیالیز به عنوان روشی جهت خارج کردن مواد اضافی بدن ، سموم و ... انجام میشود و در واقع کار کلیه ها را انجام می دهد .

هدف از دیالیز بیماران ، حفظ افزایش وزن آنها در فواصل دیالیز در حد کمتر از 1.5 کیلوگرم است.

اما در طی دیالیز مشکلاتی برای بیماران پیش می آید که از عوارض آن است از جمله: